Prawo

Prezydent RP Lech Kaczyński ogłaszający żałobę narodową, Gród nad Wisłą, 24 stycznia 2008

Żałoba narodowa – rozpacz ogłaszana przez władze państwowe po śmierci wybitnej osobowości (w większości wypadków związanej z krajem jej ogłoszenia) albo z powodu wielkiej katastrofy. Być może być ogłaszana na wynik tragicznych wydarzeń w kraju, w którym ją zarządzono, tymczasem też w charakterze odmiana hołdu złożonego ofiarom podobnych zdarzeń (targnięcie się, dramat naturalna albo inna) w oddali granicami państwa. Na pora jej trwania odwołuje się przeważnie imprezy masowe i widowiska rozrywkowe (koncerty, rozgrywki sportowe), zaleca się również powściągliwość w zachowaniu natomiast zmianę programów telewizyjnych (reglamentacja emisji programów rozrywkowych, komedii, reklam).

Spis treści

• 1 Żałoba narodowa w Polsce
• 2 Okresy żałoby narodowej w Polsce
  • 2.1 II Rzeczpospolita
  • 2.2 Period okupacji
  • 2.3 Rzeczpospolita polska Republika Ludowa
  • 2.4 III Rzeczpospolita
• 3 Żałoba narodowa w innych państwach
• 4 Zobacz też
• 5 Przypisy

//

Żałoba narodowa w Polsce

Zobacz w Wikiźródłach tekst
Ustawa o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej zaś o pieczęciach państwowych

Kir na fladze państwowej w postaci czarnej wstążki dowiązanej do drzewca

Kraków, trumna z ciałem Józefa Piłsudskiego w krypcie na Wawelu

Portret Jana Pawła II przepasany kirem

Zobacz nowina w serwisie Wikinews na materia żałoby z powodu śmierci Jana Pawła II we Wrocławiu

Zobacz nius w serwisie Wikinews na materia żałoby z powodu tragedii w kopalni “Halemba”

W Polsce, podstawą prawną do wprowadzenia żałoby narodowej jest art. 11 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie zaś o pieczęciach państwowych Rzeczypospolitej Polskiej.

Z chwilą wejścia w byt tej ustawy wielkość utracił rozporządzenie z dnia 7 grudnia 1955 o godle i barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i o pieczęciach państwowych (Dz. U. Nr 47, poz. 314, z 1956 r. Nr 7, poz. 43 a z 1957 r. Nr 10, poz. 42).

W Polsce żałobę narodową wprowadza Prezydent Rzeczypospolitej w formie rozporządzenia z kontrasygnatą Prezesa Rady Ministrów. Powinno ono definiować przyczynę wprowadzenia żałoby narodowej i pora jej trwania, uwzględniając uwarunkowania kulturowe i historyczne zaś przyjęte w tym zakresie zwyczaje.

Odstępstwem od tej reguły było introdukcja żałoby narodowej przez Radę Ministrów uchwałą z 3 kwietnia 2005 r. Nr 80/2005 (M.P. z 2005 r. Nr 19, poz. 307). Rezolucja ta miała doniosłość symboliczne i nie była to czyn prawa uniwersalnie obowiązującego skoro uprawnionym do ogłaszania żałoby narodowej był Prezydent RP.

W okresie obowiązywania żałoby narodowej flagi państwowe na gmachach publicznych zostają opuszczone do połowy masztu bądź przepasane kirem. Do uczczenia pamięci zobowiązane są także massmedia, w poprzek reglamentacja nadawania programów rozrywkowych.

Okresy żałoby narodowej w Polsce

W okresie poprzedzającym paroksyzm powstania styczniowego, po serii krwawo stłumionych przez wojska rosyjskie manifestacji patriotycznych w 1861, Związek wyznaniowy rzymskokatolicki ogłosił żałobę narodową w Królestwie Polskim.

Od momentu odzyskania niepodległości przez Polskę w 1918, ból narodowa była ogłaszana 17 baty, z czego aż 10 manto na przestrzeni ostatnich 10 lat. 6 lanie na przestrzeni prezydentury Aleksandra Kwaśniewskiego i 4 rózgi w trakcie prezydentury Lecha Kaczyńskiego.

II Rzeczpospolita

• 3 lutego 1924 – jednodniowa żal po śmierci byłego prezydenta USA Woodrow Wilsona.
• 12 maja 1935 – po śmierci Marszałka Józefa Piłsudskiego.
• 4 grudnia 1938 – po śmierci arcybiskupa lwowskiego obrządku ormiańskiego Józefa Teodorowicza

Miesiączka okupacji

• 4-18 października 1944 – po upadku powstania warszawskiego

Rzeczpospolita polska Republika Ludowa

• 9 marca 1953 – po śmierci Józefa Stalina
• 13-18 marca 1956 – po śmierci prezydenta Bolesława Bieruta
• 8-11 sierpnia 1964 – po śmierci przewodniczącego Rady Państwa Aleksandra Zawadzkiego
• 28-31 maja 1981 – po śmierci prymasa Stefana Wyszyńskiego
• 14-15 marca 1980 – po katastrofie lotniczej w okolicach Okęcia (zginęło wówczas 77 pasażerów i 10 członków załogi) – rozpacz ogłoszona na terenie miasta stołecznego Warszawy
• 10-11 kwietnia 1987 – po katastrofie lotniczej w Lesie Kabackim (zginęło wówczas 172 pasażerów i 11 członków załogi) – smutek ogłoszona na terenie miasta stołecznego Warszawy

III Rzeczpospolita

• 18 lipca 1997 – na rzecz upamiętnienia ofiar powodzi tysiąclecia (55 ofiar śmiertelnych).
• 12-14 września 2001 – w związku z zamachami na World Trade Center i Pentagon w Nowym Jorku i Waszyngtonie (2752 ofiary śmiertelne, w tym 5 Polaków).
• 12-13 marca 2004 – na rzecz upamiętnienia ofiar zamachu w Madrycie (191 ofiar śmiertelnych, w tym 4 Polaków).
• 5 stycznia 2005 – na rzecz upamiętnienia ofiar fala samotna w Azji Południowo-Wschodniej (dookoła 294 tys. ofiar śmiertelnych).
• 3-8 kwietnia 2005 – po śmierci Jana Pawła II.
• 14 lipca 2005 – na rzecz upamiętnienia ofiar zamachu w Londynie 7 lipca 2005 (52 ofiary śmiertelne, w tym 3 Polki)
• 29 stycznia – 1 lutego 2006 – na rzecz upamiętnienia ofiar katastrofy budowlanej na Śląsku (65 ofiar śmiertelnych, gros z nich to Polacy).
• 23-25 listopada 2006 – na rzecz upamiętnienia ofiar katastrofy górniczej w kopalni Halemba (23 ofiary śmiertelne, wszystkie z nich to Polacy).
• 23-25 lipca 2007 – na rzecz upamiętnienia ofiar katastrofy autokarowej w Vizille obwód Grenoble (26 ofiar śmiertelnych, wszystkie z nich to Polacy).
• 24-26 stycznia 2008 – na rzecz upamiętnienia ofiar katastrofy lotniczej poniżej Mirosławcem (w katastrofie zginęło 19 oficerów i jeden podoficer, wszystkie ofiary to Polacy).

Żałoba narodowa w innych państwach

Znicze przedtem Dworcem Atocha w Madrycie, 2004

Tragedia w Azji Płd.-Wsch., 2005

Grób Johannesa Raua, 28 stycznia 2006

 Albania

• 6 marca 2008 – rozpacz po katastrofie łodzi na jeziorze Farka (16 zabitych)

 Australia

• 9 września 2006 – w dniu pogrzebu przyrodnika Steve`a Irwina

 Austria

• 7 lipca 2004 – 3 dni żałoby po śmierci prezydenta Austrii Thomasa Klestila (zm. 6 lipca 2004).

 Birma

• 20 maja 2008 – 3 dni żałoby na rzecz upamiętnienia ofiar cyklonu Nargis (ok. 90 tys. zabitych).

 Brazylia

• 2 maja 1994 – 3 dni żałoby po śmierci kierowcy F1 Ayrtona Senny.
• 30 września 2006 – 3 dni żałoby na rzecz upamiętnienia ofiar katastrofy lotu Siata Transportes Aéreos 1907 (154 zabitych).
• 18 lipca 2007 – 3 dni żałoby na rzecz upamiętnienia ofiar katastrofy lotu TAM Linhas Aéreas 3054 (200 zabitych).

 Chiny

• 18 maja 2008 – 3 dni żałoby na rzecz upamiętnienia ofiar Trzęsienia ziemi w Syczuanie, 2008 (ok. 70 tys. zabitych).

 Finlandia

• 8 listopada 2007 – 3 dni żałoby na rzecz upamiętnienia ofiar strzelaniny w Tuusula (8 zabitych).

 Grecja

• 26 sierpnia 2007 – 3 dni żałoby na rzecz upamiętnienia 63 śmiertelnych ofiar pożaru greckich lasów.

 Hiszpania

• 11 marca 2004 – 3 dni żałoby na rzecz upamiętnienia ofiar zamachu w Madrycie (191 ofiar śmiertelnych).

 Macedonia

• 27 lutego 2004 – 3 dni żałoby celem upamiętnienia 9 ofiar katastrofy lotniczej w której sen wieczny poniósł m.in. prezydent Macedonii Boris Trajkovski.
• 17 października 2007 – w dniu pogrzebu piosenkarza Toše Proeskiego.

 Niemcy

• 3 października 1988 – 3 dni żałoby po śmierci wielokrotnego ministra i wicekanclerza Franza Josepfa Straußa.
• 3 czerwca 1998 – 3 dni żałoby po katastrofie kolejowej pociągu ICE wobec Eschede w Dolnej Saksonii (101 ofiar śmiertelnych).
• 20 stycznia 2005 – na rzecz upamiętnienia ofiar fala samotna w Azji Południowo-Wschodniej (dookoła 294 tys. ofiar śmiertelnych).
• 7 lutego 2006 – 3 dni żałoby po śmierci byłego prezydenta Niemiaszek Johannesa Raua.

 Portugalia

• 6 października 1999 – w dniu śmierci śpiewaczki Amálii Rodrigues
• 13 lutego 2005 – w dniu śmierci zakonnicy Luci dos Santos.

 Rosja

• 25 kwietnia 2007 – w dniu pogrzebu byłego prezydenta Rosji Borysa Jelcyna.
• 13 sierpnia 2008 - na rzecz uczczenia ofiar wojny w Osetii Południowej i Gruzji.

 Słowacja

• 23 stycznia 2006 – smutek na rzecz upamiętnienia ofiar klęska lotniczej słowackiego samolotu wojskowego na Węgrzech.

 Stany Zjednoczone

• 12 września 2001 – ból na rzecz upamiętnienia ofiar zamachu na World Trade Center i Pentagon (2752 zabitych).
• 1 lutego 2003 – opłakiwanie po katastrofie wahadłowca Columbia.
• 17 kwietnia 2007 – żal na rzecz upamiętnienia 33 ofiar masakry w Virginia Tech.

 Szwecja

• 1986 – smutek po zabójstwie gra polityczna Svena Olofa Palme.

 Zjednoczone Emiraty Arabskie

• 2 listopada 2004 – w dniu śmierci Zaida ibn Sultana an-Nahajana, władcy emiratu Abu Zabi.

Zobacz też

• Żałoba w Polsce po śmierci Jana Pawła II

Przypisy

1. ↑ Podręcznik w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 172, poz. 1439). Ta rozporządzenie nowelizacyjna z 2005 r. rozwinęła nazwę nowelizowanej ustawy o wyrazy: “tudzież o pieczęciach państwowych”.
2. ↑ Art. 144 ust. 2 Konstytucji RP.
3. ↑ http://lwow.home.pl/ormianie/teodorowicz.html
4. ↑ Żałoba narodowa została wówczas ogłoszona przez Prezydenta RP na Uchodźstwie Władysława Raczkiewicza.
5. ↑ Żałoba od godz. 19:00 24 stycznia do godz. 19:00 26 stycznia 2008 (umownie 3 dni; godzinowo 2 dni).
6. ↑ http://news.orf.at/070826-15869/
7. ↑ http://findarticles.com/p/articles/mi_m0WDQ/is_2004_March_9/ai_114410644
8. ↑ http://www.focus-fen.net/index.php?id=n124536
9. ↑ http://www.vlada.mk/english/News/October2007/ei17-10-2007.htm

This entry was posted on poniedziałek, sierpień 18th, 2008 at 23:25 and is filed under Artykuły. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. Responses are currently closed, but you can trackback from your own site.