Prawo

Ten towar dotyczy terminu. Zobacz ponadto: Niewiadoma – praca muzyczny.

Zobacz parol tajemnica w Wikisłowniku

Spis treści

• 1 Meandry chronione prawem w Polsce
  • 1.1 Inne tajemnice
• 2 Inne znane tajemnice
• 3 Tajna działalność
• 4 Meandry przysłowiowe
• 5 Gwarancje tajności
• 6 Łamanie tajności
• 7 Zobacz też

//

Tajemnica — dane ewentualnie informacje, których detekcja osobom nieuprawnionym jest zakazane ze względu na normy społeczne czy też prawne.

Know-how chronione prawem w Polsce

• tajemnica państwowa
  • ściśle tajne
  • tajne
• tajemnica służbowa
  • poufne
  • zastrzeżone
• tajemnice zawodowe (informacje wrażliwe)
  • tajemnica autorska
  • tajemnica bankowa
  • tajemnica biegłego rewidenta
  • tajemnica doradcy podatkowego
  • tajemnica funduszy inwestycyjnych
  • tajemnica dziennikarska
  • tajemnica geologiczna
  • tajemnica handlowa
  • tajemnica kontroli państwowej
  • tajemnica ksiąg rachunkowych
  • tajemnice medyczne
    • tajemnica lekarska
    • tajemnica pielęgniarska
    • tajemnica aptekarska
    • tajemnica zdrowia psychicznego
  • tajemnica maklerska
  • tajemnica oświadczeń majątkowych
  • tajemnica pomocy społecznej
  • tajemnica pracodawcy (dotycząca pracowników)
  • tajemnica przedsiębiorstwa
  • tajemnica w zawodach prawniczych
    • tajemnica adwokacka
    • tajemnica komornika sądowego
    • tajemnica notarialna
    • tajemnica radcowska (radców prawnych)
    • tajemnica sędziowska (por. wyrokowanie)
  • tajemnica skarbowa
  • tajemnica spowiedzi
  • tajemnica statystyczna
  • tajemnica ubezpieczeń społecznych
  • tajemnica wojskowa
  • tajemnica wynalazcza
  • tajemnica pocztowa

Inne tajemnice

• tajność wyborów
• świadek incognito
• świadek koronny
• tajemnica korespondencji (komunikowania się)
• prawo do prywatności, kuratela danych osobowych
• tajemnica organizacji społecznej

Inne znane tajemnice

• konklawe
• tajemnice fatimskie
• Tajne Archiwa Watykanu
• Wolnomularstwo
• Towarzystwo Filaretów

Tajna działalność

• konspiracja
• tajne komplety (nauczanie)
• tajny współpracownik
• obserwacja niejawna
• ruch AA

Arkana przysłowiowe

• tajemnica poliszynela
• tajemnica publiczna

Gwarancje tajności

• szyfrowanie
• kryptografia
• kontrwywiad

Łamanie tajności

• szpiegostwo
• służby wywiadowcze

Zobacz też

• w niezupełnie rzymskim: Lex Gabinia, Cassia i Papiria

Zobacz parol termin w Wikisłowniku

Termin (łac. terminus - dyszel albo herb dzielący, zakończenie, postanowienie rozstrzygający) - wyraz wieloznaczne, oznaczające:

• w języku potocznym (1) - trudne dni, godzina, w którym informacja działanie powinna być wykonana,
• w języku potocznym (2) - pora nauki rzemiosła przez ucznia (terminatora) u majstra,
• w logice - nieznane formuła językowe, termin precyzowane za pomocą definicji,
• w nauce - termin bądź zespolenie wyrazów o precyzyjnie określonym znaczeniu naukowym, technicznym, gramatycznym itp.
• w niezupełnie - epizod przyszłe pewne, patrz również: terminy stanowcze, prekluzja.

Termin jest dozwolone również formułować w charakterze nazwę, o umownie ustalonym znaczeniu, przyporządkowaną do pojęcia wchodzącego w sfera zainteresowań określonej dziedziny: nauki, techniki, gospodarki, działalności zawodowej, działalności wychowawczej, sportu itp.

Terminem technicznym jest imię techniczna wymagająca definicji. Jednowyrazowe nazwy techniczne są stale terminami, dlatego że wymagają definicji. Odnosi się to do wyrazów prostych i złożonych.

Zbiór “terminów” (słownictwa) jakiejś dziedziny nauki, techniki to znaczy sztuki tworzy jej terminologię.

W nauce i technice obok formułowaniu terminów wypada respektować “zasad terminologicznych”. Zasady terminologiczne powinny być stwierdzeniami na tak duża liczba ogólnymi, ażeby mogły się zanosić do każdego przypadku objętego zakresem postępowania, w pobliżu czym każde z tych stwierdzeń powinno wyznaczać zdanie jednego z wielu możliwych wymagań. Każda z zasad terminologicznych powinna się zanosić dopiero co do jednego wymagania, tedy musi pani mieć ton kategoryczne tak bardzo, w jaki sposób jeśliby inne zasady nie istniały. Nie każdorazowo jest możliwe dokonanie wszystkich zasad zarazem, skoro pewne zasady mogą być sprzeczne z innymi. W takich przypadkach wypada pewnym zasadom podarować precedens zanim innymi.

Zasady terminologiczne przydatne w tworzeniu terminów technicznych sformułował Marian Mazur i zawarł m.in. w wydanej w 1961 roku książce pt. “Nazewnictwo techniczna”. Obejmują one 14 następujących zasad:

• powszechności – niedaleko tworzeniu terminologii nie powinno się adaptować tych nazw, które się obecnie rozpowszechniły,
• rodzimości – nazwy techniczne powinny być oparte na źródłosłowach rodzimych,
• międzynarodowości – nazwy techniczne powinny być zgodne co do źródłosłowów z nazwami mającymi rozpowszechnienie międzynarodowe,
• jednorodności – określenie powinna być utworzona czy też w całości ze źródłosłowów rodzimych, czy też w całości ze źródłosłowów obcych,
• logiczności – terminy techniczne powinny zaprzątać swoim brzmieniem możliwie najwięcej istotnych skojarzeń z odnoszącymi się do tych nazw definicjami,
• systematyczności – nazwom kilku pojęć równorzędnych powinna reagować miano pojęcia wprost nadrzędnego,
• zwięzłości – miano techniczna powinna włączać przed chwilą po jednej informacji na każdą okoliczność,
• jednoznaczności – imię powinna symbolizować właśnie jedno pojęcie,
• jednomianowości – przed chwilą jedna miano powinna symbolizować dane pojęcie,
• reproduktywności – miano powinna być oparta na źródłosłowie umożliwiającym generowanie nazw pochodnych,
• jednolitości – imię powinna obejmować etymologia łączny grupie nazw pojęć pokrewnych,
• operatywności – imię techniczna powinna być krótka i łatwa do wymawiania a nie nastręczać trudności w zestawieniu z innymi wyrazami,
• poprawności – miano techniczna powinna być zgodna z wymaganiami poprawności językowej,
• emocjonalności – nazwy techniczne nie powinny doprowadzać sprzeciwów uczuciowych, alias na nowo mówiąc, nazwy powinny się podobać.

Zobacz też

Zobacz nius w serwisie Wikinews na przedmiot nauki

• definicja
• definiens
• definiendum
• Marian Mazur
• nauka
• nazwa
• pojęcie
• pojęcie graniczne

Literatura

• Mazur M., Terminologia techniczna. PWT, Gród nad Wisłą 1961.
• Nowicki W., Podstawy terminologii. Ossolineum, Wrocław 1986.